Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/1015/pl

Na placu kompostowym powinno znajdować się wystarczająco dużo kompostu macierzystego do zaszczepienia świeżo zakładanego materiału, a także gleba iłowa, margiel lub less do przesypywania pomiędzy poszczególne warstwy i do okrywania pryzmy; ponadto słoma do ostatecznego przykrycia. Dla zawężenia stosunku C/N można domieszkiwać obornik, odpady rogowe lub mączkę krwawą. Jako dalsze dodatki wchodzą w grę w niewielkich dawkach mączki skalne, fosforyty, mączka kostna, wapno algowe i inne. Do stosowania biologiczno-dynamicznych preparatów kompostowych zostanie jeszcze osobno nawiązane. Zakładanie i mieszanie materiałów może odbywać się przy użyciu rozrzutnika obornika, najlepiej jednak chyba ręcznie. I tu leży bolesny punkt. Gdzie są te liczne ręce, ci ludzie, którzy tę niełatwą pracę wykonają we właściwym czasie, ze zrozumieniem i z radością? Brakuje ich — i dlatego przygotowanie kompostu stało się albo pasierbem zakładowych procesów roboczych, albo kwestią czysto technicznie rozwiązywanej rutyny. Ta ostatnia ogranicza się do czysto mechanicznych czynności mieszania — i to bardzo ograniczonego — zakładania oraz przeważnie wielokrotnego przerzucania, by z przyjęciem wysokich strat przyspieszyć dojrzewanie do użytecznego nawozu. Tu znowu zrzeka się bogatego pola doświadczeń — właśnie tego, jak «ein persönliches Verhältnis zu dem Dünger und dem Arbeiten mit dem Dünger» (osobisty stosunek do nawozu i do pracy z nawozem) zdobyć. Jak wszystko, co organiczno-żywe, proces kompostowania podlega

290