Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/136/pl

Kultur, zdobywa człowiek świadomość przyrody anorganiczno-martwej, fizyczno-mineralnej. Wygasły wysokie zdolności należących do kultury praperskiej i wcześniejszych epok — zdolność wnikania przemieniająco w duszewne jestestwo zwierzęcia, a następnie w żywą naturę rośliny, aż po fizyczny organizm, i artystycznego wyrażania tego w stworzeniach zwierząt domowych oraz roślin kulturowych. Ludzie zeszli z instynktownych, duchem niesionych szczebli świadomości ku pełnej egzystencji ziemskiej. Przebudzili się na tym, co zmysłom ukazywało się jako zewnętrzny świat zjawiskowy, i szukali w jego objawieniach ducha twórczo działającego. Wykształcali na tym świadomość, która wyżywała się w czystym, duchem niesionej doznaniu. W tę kształtującą się duszę doznań wpływały wszakże zarazem inspiracje i mądrości misteriów. Już nie duszewne jestestwo zwierzęcia, już nie to, co żywe w roślinie, przemawiało do ludzi w instynktywnej bezpośredniości ducha — lecz materia i forma martwego bytu. W kamieniu, w Babilonii i Chaldei w palonej cegle, szukali wyrazić swoje życie doznań w formach monumentalnych, geometrycznych i plastyczno-surowych, wyniosłych. W Egipcie to artystyczno-sakralne doznanie odnosiło się szczególnie do postrzeżeń duchowości działającej w kosmosie i w człowieku. Zewnętrzne życie kształtowało się w znacznej mierze jako odwzorowanie królewskiego i kapłańskiego prowadzenia misteriów. W mezopotamskim obszarze kulturowym natomiast ta jedność wnętrza i zewnętrza rozpadała się bardziej. Tu działały impulsy Gilgamesza w kulturę zewnętrzną, a wtajemniczeni misteriów wywierali na nią mniejszy wpływ.