Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/144/pl

Czwarta epoka poatlantycka, po poprzedzającej ją przejściowej kulturze kreteńsko-mykeńskiej, rozpoczyna się w ósmym wieku przed Chr. i kończy na początku nowożytności, u zarania XV wieku po Chr. Tu wzrok należy najpierw ograniczyć do przemiany rozwoju świadomości aż do Przełomu Czasów. Jest to czas wznoszenia się starego Greka do pełnego rozkwitu jego kultury – i do jej upadku. Duchowe prowadzenie wychodziło z dwóch duchowych prądów, misteriów apollińskich i dionizyjskich: apollińskie, które poprzez pozory zmysłowe oglądało działającego ducha w przyrodzie i kosmosie, dionizyjskie, które owego ducha przez zasłonę poruszeń duszy z głębin wnętrza duszewnego czyniło sobie przeżyciem. Już nie jak w poprzednich czasach królowie, działający wspólnie z kapłaństwem miejsc misteriów, nadawali ton i kierunek współżyciu narodów – teraz był to sam lud, ba, pojedynczy człowiek, który, prowadzony słowem misteriów, szukał swego przeznaczenia. Jest to godzina narodzin demokracji, nowego kroku świadomości, który jak w soczewce znajdował swą przytulę w apollińskiej wyroczni w Delfach. Tu nade wszystko, od jej pełnego rozkwitu do stopniowego zamierania ku Przełomowi Czasów, uwidacznia się głębokie znaczenie, jakie miał świat misteriów przez wszystkie poprzednie epoki kulturowe: mianowicie, z powszechnych źródeł mądrości, które przed wzrokiem

50