Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/1669/pl

Na tym stopniu natura jest już tylko w bardzo ograniczonym sensie mistrzynią. Czego naucza, to konteksty powiązań między rzeczami i istotami przyrody — na przykład koegzystencja kwiatów i owadów, stosunek między aktywnością dżdżownicy a żyznością gleby, tworzenie biotopów przez współżyjące ze sobą zwierzęta i rośliny i tak dalej. W tych splotach relacji panuje rozum, żyje niewidzialnie nadrzędna całość, która w świecie zmysłowym rozkłada się na sumę pojedynczych zjawisk. Ta całość nigdzie w przyrodzie nie ukazuje się zmysłowo, lecz tylko w człowieku, który nosi ową istotowo-całościową pełnię jako swoje Ja. Człowiek ma możliwość, na drodze postępującego samopoznania, poznać siebie jako istotę duchową — i tą zdolnością wniknąć poznawczo w nieujawnioną istotę całości, która w królestwie zwierząt, roślin i minerałów objawia się w pełnym mądrości bogactwie wzajemnych powiązań.