Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/223/pl

Po głębokich zapaściach XVII wieku wiek XVIII przyniósł wraz z Oświeceniem także przebudzenie w rolnictwie. W jego pierwszej połowie rozkwitła tak zwana literatura ojców domowych, która — spoglądając wstecz na utracone zwyczajowe mądrości — szukała jeszcze ujęcia rolnictwa jako organismicznej, etycznie ugruntowanej całości. W drugiej połowie XVIII wieku na pierwszy plan wysunęła się ekonomia eksperymentalna. Trzymano się tego, co w ramach organismicznej zamkniętości okazywało się empirycznie rozsądne, i co potem przygotowało grunt pod rodzące się nauki rolnicze XIX wieku. Po długotrwałej depresji, która nastąpiła po zamętach wojny trzydziestoletniej, rolnictwo w miarę postępu XVIII wieku nabrało rozmachu. Niezależnie od stosowania bardziej racjonalnej, myślowo przeniknięcej praktyki, poprawa warunków życia zawdzięczana była przede wszystkim «obsianiu ugorów». W ramach nadal praktykowanej trójpolówki obsiewano odłogi roślinami okopowymi (ziemniakami) i przede wszystkim koniczyną. Dzięki uprawie roślin pastewnych na roli wzrosła żyzność gleby, plony rosły, a niedola ustępowała miejsca skromnemu dobrobytu.