Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/486/pl

kultury praperskiej. Wczesne, jak i wszystkie późniejsze rasy bydła mają mniejszą budowę ciała niż przypuszczalna dzika forma tura i od samego początku wykazują wysoką zmienność zewnętrznej postaci. Właśnie na przykładzie zwierząt pastwiskowych — bydła, owiec i kóz, najstarszych zwierząt domowych po psach — wyraźnie widać, jak wywodzenie ich od dzikich form pozostaje w mroku. Gdy spojrzeć na mity ludów, na przykład na ofiarę Abla w Starym Testamencie — był on pasterzem — na czoło religijnych obrzędów ofiarnych wysuwają się przede wszystkim owca i bydło. «Kulturhistorische Dokumente zeigen, dass die Rinder in Mesopotamien, Ägypten, Persien und Indien zunächst nur zu Kultzwecken gedient haben.» (Dokumenty historyczno-kulturowe świadczą, że bydło w Mezopotamii, Egipcie, Persji i Indiach służyło początkowo wyłącznie celom kultowym.) W staroegipskim micie w bydle czczono praobraźnie boginię nieba Hathor, przedstawianą jako krowa dźwigająca między rogami tarczę słoneczną. W dzisiejszych Indiach krowa jest u hindusów, jak od praczasów, święta. Czy nie wskazuje to raczej na to, że duchowo-realne przeżycie istoty bydła — tego, czym jest nadzmysłowo dusza grupowa, — stało u kolebki jego udomowienia?