Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/543/pl

W przeciwieństwie do panującej tendencji, która czyni działającego człowieka zbędnym w przemysłowo ukierunkowanym rolnictwie, rozwój i prowadzenie biologiczno-dynamicznego organizmu gospodarstwa wymaga siły świadomości i radości pracy coraz większej liczby ludzi. Wraz z tym przeciwbiegiem, który rozpoczął się w latach 60. XX wieku, «kwestia społeczna» wkroczyła w rolnictwo — ponad sto lat po powstaniu miejskiego proletariatu w XIX wieku. Dziś na biologiczno-dynamicznych gospodarstwach stała się ona paląca. Jak wyłożono we wstępnym rozdziale, kapitał w przemysłowym procesie produkcji wytwarza podział pracy. Wielce różnorodne dzianie się życia między ziemią a kosmosem w rolnictwie i sposób, w jaki człowiek pracując wchodzi z nim w osobisty stosunek, gromadzi całość w obszary pracy. Ścisły podział pracy rozrywa człony organizmu rolniczego na części i usamodzielnia je. Aby tej wielkiemu niebezpieczeństwu zapobiec, należy od samego początku wewnątrz gospodarstwa dążyć do porządku społecznego ukierunkowanego na całościowe współdziałanie wszystkich członów organizmu Hoforganismus («organizmu gospodarstwa»). Ta nowa forma społeczna kształtuje się we wspólnotach odpowiedzialności czyli betriebsgemeinschaften. W formie zalążkowej obecne są one na wszystkich biologiczno-dynamicznych gospodarstwach. Każde dawne chłopskie gospodarstwo rodzinne rozwinęło się stopniowo — poprzez gromadzenie różnorodnych zadań — we wspólnotę odpowiedzialności związaną z rodziną.