Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/913/pl

Za subiektywnie odczuwanym zjawiskiem szuka się przedmiotu, czegoś materialnie rzeczowego. Nie znajduje się tego w samym cieple, lecz wtórnie — w stanach cieplnych, które mierzalnie ujawniają się w żywiołach Stałym, Ciekłym i Gazowym. Bez tego odniesienia do trzech żywiołów czy stanów skupienia ciepło pozostawałoby niepostrzegalne. Dla Francisa Bacona, który z prawniczym orężem ustanowił się sędzią nad ciepłem, był to zapewne powód, by odmówić mu samodzielnego bytowania jako żywiołowi. Po dziś dzień niematerialność ciepła, jego istotowa natura, pozostaje pojęciowo w mroku. Nie ucieleśnia ono żadnego własnego stanu skupienia. W nowszych czasach badacze skłaniają się ku temu, by bogatą w energię, silnie rozrzedzoną postać plazmy określać jako czwarty stan skupienia. Lecz i w tym wysoce złożonym kontekście zjawiskowym ciepło pojawia się w formie związanej z materią. Jego czysta natura jako żywiołu ciepła objawia się w spostrzeżeniu jako zjawisko odczuwania ciepła w odcieniach od zimna do gorąca, pośredniczone przez żywioły Ziemi, Wody, Powietrza. Ponadto czysta niematerialna natura ciepła ujawnia się we właściwości przeprowadzania stanów żywiołowych czy skupienia jednego w drugi poprzez swą obecność i nieobecność.