Translations:Manfred Klett: Von der Agrartechnologie zur Landbaukunst/951/pl

W rozdziale «Die Dreigliederung des Menschen und die landwirtschaftliche Individualität» («Trójczłonowość człowieka i indywidualność rolnicza», s. 88 nn.) podjęto pojęcie «landwirtschaftlichen Individualität» («indywidualności rolniczej») i jego wyprowadzenie z trójczłonowości człowieka według ciała, duszy i ducha. Ciało artykułuje się w ten sposób, że w głowie, czyli w układzie nerwowo-zmysłowym, pomaga duchowi ludzkiemu dojść do samoświadomości w myśleniu; w rytmicznym systemie organów klatki piersiowej pozwala duszy ludzkiej przeżywać siebie w samoodczuwaniu; a w układzie przemiany materii i kończyn ludzka wola może być czynna. W człowieku skupia się to, co wokół niego rozciąga się jako przyroda i co napotyka go przedmiotowo poprzez zmysły. W rolnictwie mamy zatem do czynienia z czymś odwzorowanym, za czym kryje się twórcza istota danej rzeczy — tak jak za wyglądem zewnętrznym krowy kryje się jej istota. Człowiekowi poznającemu świadomie otwiera się jednak możliwość, by nie zatrzymywać się na odwzorowaniu i, wychodząc od niego, nie postulować bezdusznie w abstrakcji prardzenia bytu w materii, lecz znajdować go w ideach, które rozjaśniają się w oglądającym świadomości i budzą w człowieku moralnie-duchowe impulsy. Idee przestają być abstrakcjami wówczas, gdy poznający świadomie sam je wytwarza myśląc, sam ożywia je w odczuwającym przeżywaniu i wszczepia je własnej woli jako impulsy moralne. Tak pojęte idee dopiero uzasadniają wolną twórczość wykraczającą poza przyrodę. Buduje ona z intuicji etycznych most, który przerzuca się ponad przepaścią między

272